Зы анэжь фIэкIа имыIэу зы щIалэжь псэурт, тхьэмыщкIэу. АпхуэдизкIэ тхьэмыщкIэти, зы къазыжь закъуэт я пщIантIэм дэтыр.

- Ди анэ, дэ мыпхуэдэу дытхьэмыщкIэу куэдрэ дыпсэуфынкъым. Ди къаз закъуэр сукIынщи, гъэхьэзыр, пщым хуэсхьмэ, хэт ищIэрэ, зыгуэр къытхуищIэнкIи хъунщ, - жиIащ щIалэм.

И анэм къазыр игъэкъабзэщ, игъавэри и къуэм иритащ. Пщым деж кIуэри жриIащ:

- Мыр уи Iыхьэу къыпхуэсхьащ, зиусхьэн!

- Куэду фIыщ, ущIалэ щхьэпэщ, - и гуапэ хъуащ пщым. - Унагъуэм исым къызэрытлъыскIэ къытхуэгуэш!

Пщым, гуащэм нэмыщIауэ, къуитIрэ пхъуитIрэ иIэт.

ЩIалэм, куэдрэ мыгупсысэу, занщIэу гуэшын щIидзащ:

- Уэ, зиусхьэн, жылэм уращхьэщи, щхьэр ууейщ, - жиIэри къазым и щхьэр къыпиупщIри пщым иритащ. - Фызыр сыт щыгъуи нэхъ ягъэикIэ, мынэхъыкIэми, гуащэм мыр къылъос, - къаз кIапэр пиупщIри фызым иритащ.

ЩIалэм и къаз гуэшыкIэр щилъагъум, пщыр и пащIэ щIэгуфIыкIащ.

- Хъыджэбзыр хамэ унэм лъэтэнурэ ежьэжынущ, ауэ щыхъукIэ абыхэм я Iыхьэр мыращ, жиIэри къаз дамитIыр зырызу хъыджэбзитIым яритащ.

Пщым ар игъэщIагъуэу и щхьэр игъэкIэрэхъуащ.

- ЩIалэхэр щIыпIэ жыжьэхэр къызэхэзыкIухьзекIуэлI цIэрыIуэ хъун хуейщи, я куэпкъхэр быдэу щытын щхьэкIэ, мыхэр абы ялъос, - жиIэри куэпкъ зырызыр щIалитIым яритащ. - Къэнар си Iыхьэщ, - жери къазыпкъыр и блыгу щIидзыжащ.

ЩIалэм апхуэдэу губзыгъэу къазыр зэригуэшар игу ирихьати, пщым абы хъуржын из дыщэ къритри къиутIыпщыжащ.

Пщым кърита дыщэмкIэ щIалэм унэ-лъапсэ хъарзынэ иухуэри, зыхуэныкъуэ щымыIэ жыхуаIэм хуэдэу, псэууэ ежьэжащ.

ЩIалэм и Iуэхур зэхэзыха и ныбжьэгъу гуэр гуфIакIуэ къыхуэкIуащ. Мылъкур къыздрихамкIи къеупщIащ. ЩIалэми и Iуэху къызэрекIуэкIар хуиIуэтащ, ауэ къазыр зэригуэша щIыкIэм и гугъу ищIакъым.

Ныбжьэгъур пыгуфIыкIри ежьэжащ, езыми и къазхэр фIигъэжыжу пщым хуихьыну мурад ищIри.

Ныбжьэгъум къазитху иIэти, тхури фIигъэжщ, и анэм иригъэгъавэри пщым хуихьащ.

Пщым деж щIаша нэужь, абы жиIащ:

- Мы къазитхур ди пщым уи Iыхьэу къыпхуэсхьащ.

- Ар дэгъуэкъэ-тIэ, - жиIащ пщым. - АтIэ, иджы ахэр унагъуэм исым щхьэж зэрыхуэфащэкIэ къытхуэгуэш.

- Хьэуэ, - жиIащ щIалэм, - къэсхьа щхьэкIэ фхуэзгуэшыфынукъым, фэ фызэрыхуейуэ вгуэшыж.

- Къызэрыпхьынур щыпщIэм, и гуэшыкIэри пщIэн хуеящ, - жиIащ пщым икIи унафэ ищIащ: - Зымахуэрей щIалэм фыкъеджэт.

ЩIалэр къраджащ. Ар къазхэм яхэплъэри, тху хъурт. Куэдрэ мыгупсысэу зы къазыр къищтэри пщымрэ гуащэмрэ яритащ:

- Фэ тIум мы къазыр къыфхэтыжу щы фохъу!

ЕтIуанэ къазыр къищтэри, и пхъуитIым яритащ:

- Фэ тIуми мыр къыфхэтмэ щы фохъу!

Ещанэ къазри къищтэри, и къуитIым яритащ:

- Фэ тIури мы къазыр къыфхэту щы фохъу! Мыдрей къазитIыр сэ къысхэтмэ, щы дохъури, лей щыIэкъым! - жиIэри къазитIыр и блыгу зырызым щIидзащ.

- Губзыгъэу бгуэшащ, ущIалэ хъарзынэщ. Къефт мыбы иджыри зы хъуржын! - пщым унафэ ищIри, щIалэм аргуэру зы дыщэ хъуржын къратри къаутIыпщыжащ.

ЕтIуанэ щIалэри пщым къыщIигъэкIыжащ:

- ГуэшыкIэ щумыщIэкIэ кIуэжи уи унэ исыж, - жиIэри.

Пщым деж къыщIэкIыжа щIалитIыр къыздэкIуэжым, къазыр зыугуэшам жиIащ:

- Уэ, си ныбжьэгъу, пщым къазхэр щыхуэпхьым абыхэм я гуэшыкIэри пщIэн хуеящ. Мэ, къазитI къыпхуэсхьыжащ. Мы дыщэ хъуржынри узотри, хъер пхухъу, икIи хъуржыныр и ныбжьэгъум иритащ. Абы и ужькIэ и ныбжьэгъури, езым ещхьу, хъарзынэу псэу хъуащ.

Зытхыжар КЪАРДЭНГЪУЩI Зырамыкущ.